Türkiye’deki tüm Birleşmiş Milletler Kuruluşları, İçişleri Bakanlığı, Sabancı Vakfı ve Sabancı Üniversitesi'nin içinde bulunduğu "Kadınların ve Kız Çocuklarının İnsan Haklarının Korunması ve Geliştirilmesi Ortak Programı" (kısaltılmış isim BMOP), İzmir, Kars, Nevşehir, Şanlıurfa, Trabzon ve Van’da kadınlara ve kız çocuklarına yönelik daha kaliteli, kadın odaklı yerel hizmetler geliştirilmesi, kadın haklarının korunması, bu konuda bilincin artırılması için tasarlanmıştır.
Program hakkında kapsamlı yayın (2010) için lütfen tıklayınız...
BMOP, Türkiye’deki tüm Birleşmiş Milletler kuruluşlarının aynı anda desteklediği ilk proje olma özelliğini taşımasının yanı sıra Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) tarafından dünyada "En İyi Hak Eksenli Program"lardan biri olarak seçilmiştir. Örnek projelerin yer aldığı kitap Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu tarafından 2008 yılında yayınlanmıştır. Kitap için tıklayınız...
Sabancı Vakfı, Ortak Program sayesinde daha geniş bir kitleye ulaşabilmekte; hem toplumsal kalkınmaya hem de kadın haklarına daha çok destek verme fırsatı bulmaktadır. BMOP kapsamında 2007 yılından bu yana Sabancı Vakfı'nın sağladığı mali imkânlarla yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının belirlediği eylem planı kapsamında ortaya çıkan projeleri hayata geçirilmiştir.
BMOP 2009 Seçim Sonuç Analizleri
BMOP’un ana hedeflerinden biri kadınların yerel yönetim ve karar mekanizmalarına katılımlarının arttırılmasıdır. 2009 yerel seçim sonuçları bu konuda olumlu bir gelişme işaret etmektedir:
- BMOP’un yürütüldüğü iller bazında 2004 yerel seçimleri ile 2009 yerel seçimleri kıyaslandığında kadınların seçilme oranında %57 artış görülmüştür.
- BMOP illerinde genel meclis, büyük şehir belediye meclisi, ilçe ve belde belediye meclisi, merkez ve ilçe ve köy muhtarlıkları seçimlerinde tüm illerde kadınların seçilme oranında artış kayıt edilirken bir tek Trabzon ve Van’da ilçe ve köy muhtarlıklarında kadınların seçim oranında düşüş gözlenmiştir. Detaylı bilgi için tıklayınız...
Program Hakkında Bilgi
Ortak Kurumlar
- Türkiye’de faaliyet gösteren tüm Birleşmiş Milletler Kuruluşları
- İçişleri Bakanlığı
- Sabancı Vakfı
- Sabancı Üniversitesi
Donör Kurumlar
- Sabancı Vakfı
- Türkiye’de faaliyet gösteren tüm Birleşmiş Milletler Kuruluşları
-
Almanya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İngiltere, İsveç, İsviçre, Kanada ve Norveç'in Türkiye’deki Elçilikleri
İller ve Program Süresi
- İzmir, Kars, Nevşehir, Şanlıurfa, Trabzon ve Van
- Ortak Programın süresi: 4 yıl (açılış: Aralık 2005, kapanış: Ocak 2010)
- Sabancı Vakfı Hibe Programı ve Mor Sertifika Programı hala devam etmektedir.
Ortak Programın Amaçları
- Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldırmak ve kamuoyunu kadın hakları konusunda bilinçlendirmek
- Yerel yönetim, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve BM’yi bir araya getirmek
- Ulusal ve yerel düzeyde eşitliğin sağlanmasına uygun ortam hazırlamak
- Kadın haklarını korumak ve geliştirmek için politik bir çevre yaratmak
- Kadınları ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda etkin hale getirmek
- Kadınların ve kız çocuklarının eğitim düzeyini yükseltmek
- Yerel yönetimlerce belirlenen eylem planları kapsamında ortaya çıkacak projeleri destekleyerek hayata geçmelerini sağlamak
ANA FAALİYETLER VE BAŞARILAR
- BMOP, kadınlarla ilgili yerel düzeydeki ilk kapsamlı çalışma oldu. Ayrıca, Yerel Yönetimler, STK’lar, Sabancı Vakfı ve BM için ortak çalışma platformu sağladı.
- BMOP, 2008 yılında Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) tarafından dünyada "En İyi Hak Eksenli" programlardan biri seçildi.
- BMOP çerçevesinde yürütülen 3 Ana Faaliyet (Yerel Çalışmalar, Sabancı Vakfı Hibe Programı, Sabancı Üniversitesi Mor Sertifika Programı) ve bu faaliyetlerin sonucunda elde edilen çıktılar aşağıda özetlenmiştir
1. YEREL ÇALIŞMALAR
- Toplumsal Cinsiyet Eğitimleri
4 yıl boyunca kadın ve kız çocuklarına yönelik stratejik ve politika önerileri içeren yerel ve ulusal düzeyde düzenlenen Toplumsal Cinsiyet Eğitimleri ve toplantılara yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarından toplam 3420 kişi katıldı.
- Kadın ve Kız Çocukların Öncelikleri İçin Yerel Eşitlik Eylem Planları
BMOP uygulandığı altı ilde kadın ve kız çocuklarının hayat kalitesinin yükseltilmesine yönelik çalışmalara öncelik verileceğine ve uygulamaların sürdürülebilirliğine dair bir taahhüt belgesi olan “Yerel Eşitlik Eylem Planları” hazırlanarak, İl Genel ve Belediye Meclisleri tarafından onaylandı ve uygulamaya kondu.
- Toplumsal Cinsiyet Eşitlik Komisyonları, Yerel Eşitlik Birimleri
YEEP’lerin uygulanmasını sağlamak ve kadınların yerel hizmetlere erişimini kolaylaştırmak amacıyla altı ilde Valilikler ve Belediyeler bünyesinde Eşitlik Birimleri, İl Genel Meclisleri ve Belediye Meclislerinde Toplumsal Cinsiyet Eşitlik Komisyonları kuruldu. Bu komisyonlar, toplumsal cinsiyet eşitliğini hedefleyen kararların alınması için girişimlerde bulunmakta, kararları toplumsal cinsiyet perspektifi ile gözden geçirmekte, kararların uygulanmasını izlemekte ve yerel STK’larla işbirliği yapmaktadır.
- Kadınlara Yönelik Kaliteli Hizmet Sunumu
BMOP, altı Program ilinde kaliteli yerel hizmet sunumunu desteklemiş, bu kapsamda; Kadın Danışma Merkezleri, Sığınma Evleri, Kreşlerin açılması, Mesleki Eğitim imkânları, sokakların daha iyi ışıklandırılması, parkların kadınların kullanımını sağlamak üzere yeniden düzenlenmesi ile Kentsel Hizmetlerin iyileştirilmesine katkı sağlanmıştır.
- Türkiye İçin Bir Model: İçişleri Bakanlığı Genelgesi
Ülkemizin de taraf olduğu, BM Bin Yıl Kalkınma Hedefleri arasında geçen toplumsal cinsiyet eşitliğini ve kadınların güçlendirilmesini sağlamaya yönelik çalışmaların yaygınlaştırılması amacıyla “BMOP kapsamında yapılan çalışmalardan yararlanılmasını” isteyen, 19.2.2010 tarihli İçişleri Bakanlığı Genelgesi 81 ilin Valiliğine gönderildi.
2. SABANCI VAKFI HİBE PROGRAMI
- STK ve Kurumlara Kapasite Geliştirme: Sabancı Vakfı Hibe Programı
Sabancı Vakfı, “Yerel Eşitlik Eylem Planları”nın hayata geçirilmesini sağlamak üzere Hibe Programları açarak, altı pilot ilde 34 yerel projeye hibe verdi. Sabancı Vakfı Hibe Programı ile desteklenen projelerin yerel yönetimlerce sahiplenilmesi ve sürdürülmesiyle program süresince yaklaşık 300 bin kişiye ulaşıldı.
- Mevsimlik Tarım İşçileri İçin Başbakanlık Genelgesi
Sabancı Vakfı Hibe Programı kapsamında Harran Üniversitesi’nden Doç. Dr. Zeynep Şimşek tarafından yürütülen Mevsimlik Tarım İşçileri projesinin başarıya ulaşması sonucunda 24.03.2010 tarihinde “Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin Çalışma ve Sosyal Hayatlarının İyileştirilmesi” konulu Başbakanlık Genelgesi yayınlandı.
3. SABANCI ÜNİVERSİTESİ MOR SERTİFİKA PROGRAMI
- Öğretmenler İçin Mor Sertifika Programı
Sabancı Üniversitesi tarafından 6 ildeki lise öğretmenlerine yönelik verilen toplumsal cinsiyet seminerleri ile 2144 katılımcıya ulaşıldı, 206 lise öğretmeni bir haftalık kapsamlı programı tamamlayarak Mor Sertifika aldı. ‘Mor Sertifika’ Milli Eğitim Bakanlığı kapsamında hizmet içi eğitim olarak sayılmaktadır.
- Milli Eğitim Bakanlığı Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu
Mor Sertifika Programı, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı bünyesinde müfredatın toplumsal cinsiyet perspektifiyle incelenmesini amaçlayan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komisyonu kurulmasında önemli rol oynamıştır.
Kamuoyu Araştırması
"Kadınların ve Kız Çocuklarının İnsan Haklarının Korunması ve Geliştirilmesi Ortak Programı" kapsamında elde edilecek sonuçların etkin ve gerçekçi olabilmesi için kadınların ihtiyaç, talep ve öncelik alanlarının belirlenmesi önemlidir. Gereken belirlemeleri yapmak üzere İzmir, Kars, Nevşehir, Şanlıurfa, Trabzon ve Van’da yaşayan 3 bin kadın ve erkek arasında bir kamuoyu araştırması yapıldı.
Bu kamuoyu araştırmasında, aile, eğitim, istihdam, yerel hizmetlerden yararlanma ile toplumsal ve siyasal katılımdaki sorunların genel hatların da belirlenmesi amaçlanmıştı.
Araştırma sonuçları öncelikler, sorunlar ve talepler anlamında hem pilot illerde yaşayan kadınların bakış açısını ortaya koymuş, hem de bu konulardaki erkeklerin durum, tutum ve kanaatlerinin anlaşılmasına olanak sağlamıştır. Araştırma raporu için tıklayınız...
BMOP hakkında daha ayrıntılı bilgi için: www.bmkadinhaklari.org
